Hằng năm, vào ngày 21/6, nhiều hoạt động kỷ niệm, giao lưu và các giải thưởng báo chí được tổ chức trên khắp cả nước. Không chỉ mang ý nghĩa tri ân, ngày này còn là dịp để những người làm báo nhìn lại chặng đường hoạt động nghề nghiệp, đánh giá những thành tựu đạt được, đồng thời nhận diện những thách thức mới để tiếp tục nâng cao chất lượng và trách nhiệm xã hội của báo chí.

Nguồn gốc Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Báo chí Việt Nam xuất hiện từ giữa thế kỷ XIX với sự ra đời của Gia Định Báo cùng nhiều ấn phẩm khác tại Sài Gòn, Hà Nội và một số địa phương. Đến đầu thế kỷ XX, nhiều tờ báo tiếng Việt lần lượt được xuất bản, quy tụ các nhà báo, trí thức và nhà văn thuộc nhiều khuynh hướng tư tưởng khác nhau.

Tuy nhiên, dấu mốc quan trọng đánh dấu sự hình thành của nền báo chí cách mạng Việt Nam là ngày 21/6/1925, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập và cho ra mắt số đầu tiên của báo Thanh Niên tại Quảng Châu (Trung Quốc). Sự kiện này mở đầu cho một dòng báo chí mới gắn liền với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.

Từ đó, báo chí cách mạng đã trở thành tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân, phản ánh khát vọng độc lập, tự do của dân tộc, đồng thời định hướng tư tưởng và cổ vũ các phong trào cách mạng qua từng giai đoạn lịch sử.

Ngày 2/6/1950, Chính phủ quyết định thành lập Hội Những người viết báo Việt Nam, tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam ngày nay. Cũng trong năm đó, tổ chức này được Tổ chức Báo chí Quốc tế (OIJ) công nhận là thành viên chính thức.

Đến ngày 5/2/1985, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Quyết định số 52 lấy ngày 21/6 hằng năm – ngày báo Thanh Niên ra số đầu tiên – làm Ngày Báo chí Việt Nam. Việc lựa chọn ngày này nhằm khẳng định vai trò của báo chí trong đời sống xã hội, nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp của người làm báo và tăng cường mối liên hệ giữa báo chí với công chúng.

Ngày 21/6/1985, lần đầu tiên giới báo chí cả nước tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Báo chí Việt Nam, đồng thời đánh dấu 60 năm ngày xuất bản số đầu tiên của báo Thanh Niên.

Đến năm 2000, nhân dịp kỷ niệm 75 năm nền báo chí cách mạng, Bộ Chính trị đã quyết định đổi tên Ngày Báo chí Việt Nam thành Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, khẳng định rõ hơn bản chất và truyền thống của nền báo chí nước nhà.

Ý nghĩa của Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Ngày 21/6 mang ý nghĩa đặc biệt đối với những người hoạt động trong lĩnh vực báo chí và truyền thông. Đây là dịp để các thế hệ nhà báo tưởng nhớ công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh - người sáng lập nền báo chí cách mạng Việt Nam và luôn dành sự quan tâm sâu sắc đến công tác báo chí.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định báo chí là một mặt trận quan trọng, trong đó người làm báo là những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Người luôn đề cao đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội của đội ngũ báo chí.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, báo chí Việt Nam không ngừng đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức. Hệ thống báo in, phát thanh, truyền hình và báo điện tử ngày càng phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của công chúng.

Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, báo chí tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Đồng thời, báo chí cũng là lực lượng tiên phong trong công cuộc đấu tranh chống tiêu cực, bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân và góp phần xây dựng xã hội ngày càng văn minh, tiến bộ.

Vì vậy, Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam không chỉ là ngày hội của những người làm báo mà còn là dịp để toàn xã hội ghi nhận những đóng góp quan trọng của báo chí đối với sự phát triển của đất nước.