Nhằm tiếp tục thể chế hóa Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và nâng cao hơn nữa quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân, ngày 09/10/2026, UBND xã Thạch Khê đã chính thức ký ban hành Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND kèm theo Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn xã. Văn bản quan trọng này tạo hành lang pháp lý đồng bộ, vững chắc để hiện thực hóa phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” ngay từ cơ sở.

1. Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu lực quản lý điều hành

Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, thay thế cho các quy chế thực hiện dân chủ trước đây của các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập (gồm xã Thạch Hải, xã Thạch Khê cũ và xã Đỉnh Bàn). Việc ban hành Quy chế thống nhất này là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn phát triển mới, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy Đảng, sự quản lý điều hành linh hoạt của chính quyền và vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc cùng các đoàn thể chính trị - xã hội.

Quy chế bao gồm 3 chương với 36 điều, quy định chi tiết toàn bộ các nội dung về phạm vi công khai, quy trình Nhân dân bàn và quyết định, tham gia ý kiến, cũng như cơ chế kiểm tra, giám sát tại cấp xã và cộng đồng dân cư thôn.

2. Minh bạch hóa thông tin với 15 nhóm nội dung trọng tâm

Một trong những điểm nhấn nổi bật của Quy chế là việc quy định rất cụ thể 15 nhóm nội dung chính quyền xã phải công khai để người dân dễ dàng tiếp cận. Cụ thể gồm có:

- Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và kết quả thực hiện.

- Dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước, các khoản thu chi tài chính và kết quả thực hiện kết luận kiểm toán.

- Các dự án đầu tư công trên địa bàn, tiến độ thực hiện; kế hoạch thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư; quy hoạch sử dụng đất và quỹ đất công ích.

- Việc quản lý, sử dụng các loại quỹ vận động đóng góp, tài sản công.

- Chủ trương, đối tượng, quy trình bình xét và thực hiện các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo, hỗ trợ nhà ở, cứu trợ thiên tai, dịch bệnh.

- Danh sách công dân trong diện đăng ký nghĩa vụ quân sự, tuyển chọn nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

- Kết quả giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng và kết quả lấy phiếu tín nhiệm các chức danh do HĐND, UBND bầu.

Để đảm bảo người dân nắm bắt kịp thời, thông tin sẽ được công khai qua nhiều hình thức linh hoạt như: niêm yết tại trụ sở HĐND - UBND, nhà văn hóa thôn; đăng tải trên Trang thông tin điện tử xã; phát thanh qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở; gửi văn bản đến từng hộ gia đình hoặc thông qua các nhóm mạng xã hội hợp pháp của cộng đồng dân cư.

3. Phát huy quyền quyết định trực tiếp của Nhân dân ở cộng đồng dân cư

Quy chế trao quyền cho Nhân dân trực tiếp thảo luận và quyết định các vấn đề thiết thực gắn liền với đời sống ở thôn, xóm, bao gồm:

- Chủ trương và mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng do Nhân dân đóng góp một phần hoặc toàn bộ.

- Việc quản lý, sử dụng các khoản kinh phí, tài sản cộng đồng.

- Thông qua hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư.

- Bầu, cho thôi làm Trưởng thôn, thành viên Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Các quyết định của cộng đồng dân cư được thông qua thông qua các hình thức dân chủ như tổ chức cuộc họp thôn, phát phiếu lấy ý kiến hộ gia đình hoặc biểu quyết trực tuyến phù hợp với thực tiễn ứng dụng công nghệ thông tin, đảm bảo tỷ lệ tán thành theo đúng quy định pháp luật (từ trên 50% đến 2/3 tổng số đại diện hộ gia đình tùy theo nội dung).

4. Đổi mới cơ chế lấy ý kiến Nhân dân và giám sát chặt chẽ từ cơ sở

Trước khi cơ quan có thẩm quyền quyết định các vấn đề quan trọng như quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, các dự án đầu tư có tác động lớn đến môi trường và đời sống dân sinh, hoặc các đề án sắp xếp đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới, UBND xã có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của Nhân dân. Các hình thức lấy ý kiến rất đa dạng như tổ chức hội nghị đối thoại trực tiếp giữa chính quyền với Nhân dân, qua hòm thư góp ý, cổng thông tin điện tử hoặc thông qua vai trò của Ban công tác Mặt trận.

Bên cạnh đó, Quy chế cũng tăng cường mạnh mẽ vai trò kiểm tra, giám sát của công dân, tạo điều kiện tối đa để Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng hoạt động hiệu quả. Định kỳ hằng năm, UBND xã chủ trì phối hợp với Ủy ban MTTQ xã tổ chức hội nghị đối thoại với Nhân dân để lắng nghe, giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị từ cơ sở.

Việc triển khai nghiêm túc Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở tại xã Thạch Khê khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng ủy, chính quyền địa phương trong việc xây dựng một bộ máy hành tinh gọn, minh bạch, liêm chính và phục vụ Nhân dân. Đây chính là động lực quan trọng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương ngày càng phát triển vững chắc.